發表文章

目前顯示的是有「2024上網」標籤的文章

Tâu-á(骰仔):Poa̍h-kiáu kang-kū

圖片
撚骰十八骰:         20241012 Lahjih Tâu-á (骰仔): Poa̍h-kiáu kang-kū            20241012 Lahjih Tâu-á 有二款,一款 si̍p-pat-tâu-á (十八骰仔),一款 lián-tâu-á (撚骰仔)。 Si̍p-pat-tâu-á 是 li̍p-hong-thé (立方體) 6 面; lián-tâu-á 是 la̍k-kak-thiāu (六角柱) 8 面,中心 chhng 一枝 ē 使得 kō͘ nn̄g-cháiⁿ 指頭仔 lián hō͘ tńg ê kha 。 Si̍p-pat-tâu-á 、 lián-tâu-á lóng 是 poa̍h-kiáu ê 工具。 下面紹介三款阮崁頂庄 poa̍h-kiáu 方式: 一、 Lián-tâu : lián-tâu 是 kiáu ê 名, lián-tâu-á 是工具名。 Lián-tâu-á 一粒、平底盤仔一塊、骰仔碗一塊,土腳 chhu 一張大張牛皮紙,頂面畫六格寫一、二、三、四、五、六。 內場 tiàm 盤仔 lián 撚骰仔,然後 kō͘  碗 khàm tiâu ,外場 kiáu-kha 開始 hē-tù (下注),若無人 koh teh-tù ,內場 to̍h 喝「掀」,然後 teh 無 tio̍h--ê 「咬」,有 tio̍h--ê 「賠」。 Teh 心: Kā 錢 khǹg tī 格仔內, 1 賠 4 。 Teh 岸: Kā 錢 teh tī 兩格中間 sûn 頂, 1 賠 2 。 扛: kā 錢 khǹg tī  一、二、三;二、三、四;三、四、五;四、五、六頂面, 1 賠 1 。 Poa̍h lián-tâu ,內場 phiⁿ 6 分之 1 。假設每點 teh 心 lóng teh 1 kho͘ ,內場 ē-tàng 咬 5 kho͘  賠 4 kho͘ ,穩趁 1 kho͘ 。 Chit 種無公平 ê poa̍h-kiáu , ná-ē 足濟人 ài poa̍h ,實在想 b...

頭社西拉雅太上老君阿立祖聯手舞鬥走

圖片
頭社西拉雅太上老君阿立祖聯手舞鬥走                Lahjih 20140815 Thâu-siā Siraiya kong-kài Thài-siōng-ló-kun A-li̍p-chó͘ liân-chhiú-bú tàu-cháu 感謝劉明財先生提供日本時代頭社公廨祭神舊相片, hō͘ 咱 ē-tàng ùi 相片了解將近百年前  Siraiya kong-kài A-li̍p-chó͘ 文化。 頭社公廨現此時號做「太上龍頭忠義廟」,原本是台灣原住民平埔族西拉雅族( Siraiya ) ê 公廨,位置 tī 台南縣大內鄉頭社(台南市大內區)。 頭社公廨服祀「太上老君」阿立祖,古早是草厝仔起, kan-nā 有三面壁,正門無壁堵, che 是傳統公廨造型。太陰曆 10 月 14 、 15 日舉行夜祭,刣豬倒羊,敬拜天公、 kā 「太上老君」阿立祖祝壽做生日。除了祭典拜拜儀式以外, mā 有鬥走比賽,跳聯手舞鬧熱滾滾歡喜 tang-tang 。 1 、公廨造型:三面壁起造,正門無壁堵,雙倒水厝蓋 khàm 草(稻草、蔗箬?)。公廨內面有祭壇和壺神。 2 、祭壇壺神阿立祖 ê 壺:公廨內面有祭壇和壺神,壺神是瓷仔抑是玻璃 ê 花瓶酒矸 kap 醃缸甕仔,內面貯水插蘆竹葉甘蔗葉,壁邊有竹梳縛烏布 kap 豬骨頭;祭壇前 khǹg 八仙桌,寫「太上老君」和「曾文郡大內庄頭社」。 Tn̄g-tio̍h 祭典時,八仙桌 ē 搬出公廨門口 khǹg 祭品, ná 像無點香燒紙錢。 3 、刣神豬烘神豬:祭拜 ê 神豬著先 chhiám 血 chiah kui 隻豬糊塗膏 chiah kō͘ 稻草烘 kah 熟,然後分開剁做幾若部份。 4 、尪姨:尪姨是女巫,負責祭拜儀式,尪姨( shamaness )穿白衫縛頭鬃尾戴頭飾, chng-thāⁿ 和一般婦女無仝。   5 、查某人穿插:參加祭拜查某人穿烏色長褲 kap 白色對襟仔抑是烏色大淘衫,縛烏色頭巾。 Tuì-khim-á (對襟仔),一種舊式衫褲 ê 款式。兩襟相對,而且胸前有一排布鈕仔。 Tōa-tô (大 祹) , to̍h 是 ...

Thiⁿ thiah-ha̍h

圖片
 Thiⁿ thiah-ha̍h Thiⁿ thiah-ha̍h Hûn-hê kim-n̂g tām-po̍h-á pe̍h Lò-lò chheⁿ-á-châng Phiau-phiat Chū-jiân kéng-tì Thiⁿ só͘ siat

Góa sī han-chî-á kiáⁿ

圖片
 Góa sī han-chî-á kiáⁿ   Góa sī han-chî-á kiáⁿ Góa chia̍h Tâi-oân han-chî-á-bí Lô-chúi-khe sī Góa ê bó-chhin Góa kóng Tâi-oân-ōe Góa siá Tâi-gí-bûn 我是蕃薯á kiáⁿ 我食台灣蕃薯á米 濁水溪是我ê母親 我講台灣話 我寫台語文

Koan Chū-chāi

圖片
  Koan Chū-chāi:           20220512     Lahjih Ū chi̍t ê Siu-hēng-chiá, tit-tio̍h choat-chèng, i chiàu-siâng kòe-ji̍t, chi̍t-kang kòe chi̍t-kang, kap í-chá kāng-khoán chia̍h pn̄g, Siân-siu, khùn-bîn, khòaⁿ bē-chhut ū siáⁿ-mih koh-iūⁿ. Tông-siu koan-sim i ê sin-thé, i ê sim-chêng, i lóng chhiò-chhiò kám-siā, m̄-bat ut-chut oàn-thàn. Tông-siu mn̄g i : Ná-ē chiah-nī chū-chāi, kám kóng bē kám-kak kiaⁿ-hiâⁿ khióng-hông? Siu-hēng-chiá: Bē--lah, iáu m̄-sī hām kòe-khì kāng-khoán, ji̍t-ji̍t kòe-ji̍t, ji̍t-ji̍t hó kòe. Tông-siu: Kám kóng í-keng "Ngó͘ ùn kai khong". Siu-hēng-chiá: Iáu chha chin hn̄g. Tông-siu: M̄ sī kóng "Ngó͘ ùn kai khong" to̍h ē bô khióng-pò͘? Siu-hēng-chiá: Bô-m̄-tio̍h, "Hēng chhim" chū-jiân bē khióng-pò͘. Tông-siu: Án-ne ê siu-iáng iáu bô "Hēng chhim", ūi-siáⁿ-mi̍h? Siu-hēng-chiá: Góa kan-nā chai-iáⁿ "Bû-bêng→Hêng→Sit→Bêng Sek→Lio̍k-ji̍p-chhù→Chhiok→Siū→Ài→Chhú→Ū→Seⁿ→Lāu Pēⁿ Sí Iu Pi Náu Kho͘." sī jîn-seng thòng-khó͘ ...